|
روبةرو بونةوة لة طةل ئازاري جنسي
لة شوصنةكاني كاردا
نوسيني عةلي قةديمي
و "سةيران رةحيمي"
ئةطةر ضي هصشتا وصنةي هةلَكةندراوي ثياوي راوضي و ذني ئاشثةز لة
سةر ديوارةكاني بير و زةين دا ماوة بةلإم ض بمانةوص و ض نةمانةوص،
ذياني كةم تا زؤر مودصرن و ثصشكةوتووي ئةم رؤذانة وصنةطةلصكي نوصي
لة بير و زةيني ثياوان و ذناني ئةم سةردةمة هةلَكةندووة. ئةطةر
قةبولَي بكةين كة هةل و مةرجي ذيان وصنةطةلصكي واي لة سةر ديواري
بير و زةيني مرؤظايةتي هةلَدةكةنص، ضاوةروانيةكي نامؤ نية كة، بة
ئال و طؤر ثصك هاتن بة سةر هةل و مةرج دا، وصنةطةلصكي نوصي
دةخؤلقصن و ثياوان وذناني ئةمرؤكة بة نيطايةكي ترةوة ضاو لة
كؤمةلطا سةيرة نويَ ية دةكةن و وصنةكاني هةلَكةندراوي باستانيش لة
بير دةكةن.
كار كردني ذنان و لق و ثؤثة روداوةكاني بص شك يةكصك لة طرينطترين
بابةتةكانة كة رصطاي ثةيوةندي كؤمةلطاي سونةتي و كؤمةلَطاي
ثصشكةوتووة.
كار كردني ذنان لة رؤذطارصك دا زؤر نائاسايي بوو باس كردن سةبارةت
بة كاري ذنان بؤ ثياواني بنةمالَة وةكوو جنصو دان وابوو، ئةمرؤ كة
وردة وردة خةريكة دةبصتة راستيةك كة ثياوان هيض رصطةيةكيان جطة لة
قةبوولَ كردني بؤ نةماوةتةوة.
لةم هةل و مةرجة نوص يةدا، كاتصك كة باسي طير و طرفتةكاني ذنان لة
شوصنةكاني كار دا دةكرص، بة خصرايي بابةتةكاني وةكوو نةبووني ماف و
مةزاياي يةكسان لة بير و زةيني زيندوو دةبصتةوة، لة حالصك دا كة
طرفتةكاني ذنان لة شوصني كاردا تةنيا بةم ضةند شتة بةرتةسك
نابصتةوة.
ئةزمونة نهصنيةكاني ذنان لة شوصنةكاني كاردا، كة بة هؤي تانة و
تةشةرةوة ضاو ثؤشي لص دةكرص، نيشان دةدات كة ئةوان جطة لة دةست و
ثةنجة نةرم كردن لة طةل هةلإواردن بؤ بص عةدالةتي لة طةلَ وةرطرتني
حةقدةست يان طؤريني كارةكةيان بؤ شوصني سةرتر، لة طةل جؤرةكاني
ئازار و ئةزيةت أوبةأو دةبنةوة.
ئانتؤني طينؤز، كؤمةل ناس، ئازاري جينسي لة شوصني كاردا كةلَك
وةرطرتن لة ئيقتداري شؤغلي يان هصز بؤ داسةثاندني خواستة جنسيةكان
دةزانص لة روانطةي كؤمةلَناسةوة، ئازاري جينسي لة شوصني كاردا
بابةتصكي زؤر باوة، لةوانة لة سةر ئةساسي راثؤرتة غةيرة رةسميةكان
لة ئينطليس دا لة هةر 10 ذن، 7 ذن بة درصذايي ذياني كاري خؤيان بؤ
درصذة ماوة ئازاري جينسي دراون.
بةلإم ئةوةي كة ئةم ئازارة جينسيانة تا ض رادةيةك لة ئصران هةس و
تا ض رادةيةك هةلي داكوتاني ريشةي هةية، بابةتي راثؤرتةكةي ئصمةية.
هيض ئامارصك سةبارةت بة أادةي ئازاري جنسي ذنان لة شوصنةكاني كار
لة ئصران دا نيية. تةنيا لة نامصلكةيةك دا كة لة 1382 بة هةولَي
كؤميتةي كؤ كردنةوةي بةلَطة و راثؤرتةكاني ستادي خةبات لة طةل توند
و تيذي لة دذي ذنان بة بؤنةي 8ي مارس رؤذي جيهاني ذن بلإو كرايةوة،
لة راثؤرتةكةيدا كة بة ناوي توند و تيذي لة شوصني كار كردةوةي
سؤلتةي خاوةنكارانة، بص ئةوةي كة باسصك لة ئامار بكرص سةبارةت بة
بةربلاَوي دياردةي ئازاري جنسي ذنان لة شوصنةكاني كاردا لة ئصران
بة كورتي ئيشارةيَةكي ثص كرابوو.
لةو كةسانةي كة لةم بارةيةوة ثرسياريان لص كرابوو نة تةنيا حاشايان
لةوة نةكرد كة لة شوصنةكاني كاردا ئازاري جنسي هةية، بةلكوو يان
خؤيان تووشي ئةم جؤرة هةلس و كةوتانة بوون يان لة نزيكةوة خؤيان
شايةت حالَي ئةو كردةوةية لة لايةن كةساني ترةوة بوون. لة نصو ئةو
كةسانةي كة لةم بارةيةوة ثرسياريان لص كرا تةنيا 3 كةس ئامادة بوون
راستيةكاني خؤيان باس بكةن ئةواني تر ئازارة جينسيةكاني شوصني
كاريان دةشاردةوة. لة فصهرستصكي دور و درصذ كة لةم دواييانةدا لة
سةر ئةساسي لصكؤلينةوة يَةك سةبارةت بة ئازارة جنيسةكان لة ولإتي
ئينطلستان ئامادة كرابوو، زؤربةي هةلَس و كةوتةكاني روالَةتي
ثياوان لة شوصنةكاني كاردا وةكوو خوراندني جةستة، ذصست طرتني
جينسي، يان طصرانةوةي ئةو قسانةي كة بة جؤرصك ثةيوةندي بة بابةتة
جنسيةكانةوة هةية وة تةنانةت قسة و باس سةبارةت بة ضةند ئةندامصكي
جةستة ئةوانة هةموو لة ضوار ضصوةي ئازاري جنسي دان.
ئةم ورد بونةوةية و طرينطي زؤر لة ئاست شتة ضكؤلةكان نيشان دةدات
كة لة ولَاتة ثصشكةوتووةكان بابةتي ئازاري جنسي لة شوصنةكاني كاردا
تا ض أادةيَةك طرينطايةتي هةية.
دوكتور عةلي ئةسغةري سةعيدي، كؤمةل ناس و مامؤستاي زانكؤي تاران،
زؤربةي هةلَس و كةوتةكاني ثياوان كة لة روالَةت دا ثياوان طرينطي
ثص نادةن لة شوصنةكاني كاردا، جؤرصك لة ئازاري جينسي دةزانص و لةم
بارةيةوة دةلَي: لة ولاَتة ئؤروثاييةكان زؤربةي هةلس و كةوتي
ثياوةكان كة طرينطي ثص نادةن لة شوصني كاردا ئازاري جينسية و بة
ثصضةوانةوة بيركردنةوةيان لة سةر ئةم بابةتة لة طةلَ وةسواسصكي زؤر
أوبةأو دةبصتةوة.
ذنان، سةبةب كاري ئازاري جينسي يان
قورباني؟
ئازاري جنسي لة شوصنةكاني كار كردندا لةوة زؤر هةستيار ترة كة بيري
لص دةكةينةوة. تةنانةت ضكؤلةترين هةلَس و كةوت كة ببصتة هؤي ئةوة
كة سةرةنجي ذنصك لة شوصني كارةكةي دا بص ئةوةي كة خؤي مةيلي لص بصت
بةرةو لاي بابةتي جينسي راكصشرص بة ئازاري جينسي دادةنرص. ئةمة لة
حالصك داية كة لة بير و بؤضووني زؤربةي ذنان و ثياواني ئصراني،
ئازاري جنسي كاتصك بة ئازاري جنسي دادةنرص كة ثةيوةندي جنسي
روبدات. طةلإلَة كردني ئةم بابةتة زؤر خؤي ية و دةبص بؤ دور
كةوتنةوة لة بير و بؤضوونة كؤن و دواكةوتووةكان كة زؤرتر تاوانةكان
لة سةر ذنان ساغ دةكةنةوة هةولَ بدرص تا باري قورسي ئةم تاوانة
تةنيا بة سةر شاني لايَةك لة كةسةكان نةبص.
لةم نصوانة دا كةم نين ئةو ذنانةي كة هاوجنسةكاني خؤيان سةبةب كاري
ئازارة جنسيةكان لة شوصني كاردا دةزانن و بة ثصضةوانةي ئةوان
هصندصكي تر لة ذنان كةم و كؤريةكان و لاوازيةكاني كؤمةلَطا وةكوو
نةبووني هةل بؤ كار كردني يةكسان و طرفتة ئابوريةكاني بنةمالَة بة
هؤكارصك دةزانن كة ذنان طوص بؤ خواستةكاني ثياوان شل بكةن و لة
ئاكام دا ببنة قورباني.
تةهمينةي مؤرادي 27 سال تةمةن، مؤهةندسي شيمية و ئيزدواجي كردووة
ئةو لةم بارةيةوة دةلَص هةلَس و كةوتي ذنان لة شوصني كاردا لة
بةرامبةر ثياوان كاريطةري زؤري هةية ئةو أاي واية ئةطةر ذنان لة
شوصني كار دا هةلس و كةوتصكي باشيان هةبص ثياوان كةمتر دةست درصذي
دةكةنة سةريان.
لةيلا.س ئةويش كةم تا زؤر ئيشارة بةم خالَة دةكات و دةلَص: من
زؤرشتم بة ضاوي خؤم ديتووة هةتا ذنان هةلَس و كةوتيان باش بص
ثياوان ناتوانن ئازاريان بدةن.
يةكصك لةو كةسانةي كة ثرسيارمان لص كرد نصوي زةهرا.س بوو ئةويش
دةيكوت ذنان خؤيان بة هةلَس و كةوتي خؤيان دةكةونة بةر ئازاري جنسي
و تاوانبارن.
لةوانةية ئةم بؤضوونة لةوصيةوة سةرضاوةبطرص كة لة فةرهةنطي ئصمةدا
دةبص ذن داوصن ثاك بصت بة مةتانةت هةلَس و كةوت بكات. نةتيجةي ئةم
بؤضوونة دةبصتة ئةوة كة ذناني نصؤ كؤمةلَطا بير لة هةلَس و كةوتي
ئةو ذنانة دةكةنةوة كة سنوورةكاني دواصن ثاكيان ثةأاندووة و ئةوان
بة تاوانبارتر دةزانن لة ثياوان و تةنيا ذنان بة سةبةب كاري ئازاري
جنسي لة شوصني كاردا دةزانن. ئةم راستية زؤرتر لة شارة ضكؤلةكان و
حةشيمةتصكي كةميان هةية زؤرترة و ذنان لةم بارةيةوة بة تاوانبار
دةزانن.
لةم بؤارةدا تةنانةت ئةو كارناسانةي كة لة بؤاري ئازاري جنسي دا
كار دةكةن بؤ ضووني جياوازيان هةية.
دؤكتؤر موستةفا ئصقليما، مامؤستاي زانكؤي بصهزيستي و تةوانبةخشي
هةلًًَس و كةوتي هصندصك لة ذنان لة شوصنةكاني كاردا هؤي سةرةكي
ئازاري جنسي دةزانص و ئةوةش دةطةرصنصتةوة بؤ سةر ئةوةي كة ئةو
ذنانة طيروطرفتي بنةمالَةيي و عاتفي يان هةية.
بةلإم دؤكتؤر سةعيد بة توندي دذايةتي لة طةل ئةم بؤضوونة هةية و لة
طؤشة نيطايةكي ترةوة ضاو لةم بابةتة دةكات ئةو دةلَص: ماركس لة
بةرهةمةكاني خؤي باس لة جياوازيةك دةكات كة لة بةيني زةين و عةين
داية. لةوانة شتصك وةك ئةوة نةبص كة بؤضووني مرؤظ دةيهةوص. ئةطةر
ئينسان بزانص كة عةين ئالَ و طؤري بة سةردا نايةت، ناضارة ئالَ و
طؤر بةسةر بؤضووني دا بصنص. ماركس لة راستي دا ئةم بابةتةي بؤ
بارهصناني شؤرشطصران طةلإلة دةكرد و ثص دةوتن ئةطةر طؤريني عةين
يان هةل و مةرجي فيزيكي بة سانايي نةكرص، نابص زةين يان ئيدئؤلؤذي
ئصوة ببصتة ئالةتي دةستي ئال و طؤرةكان.
ئةم تةعبيرةي ماركس دةتوانين بة جؤرصك تةعميم بدةين و هةلَس و
كةوتي هصندصك لة ذنان لة شوصني كاردا بة ثصي ئةم وتةية لصك
بدةينةوة. كاتصك كة ذنان لة شوصنةكاني كاردا لة طةلَ جؤرةكاني بص
عةدالَةتي و هةلاَواردن أوبةأون و دةبينن كة نارةزايةتيةكانيان بة
هيض كؤيةك ناطات و لة راستي دا ناتوانن عةين بطؤرن ناضارن بؤضووني
خؤيان بطؤرن و بؤ بة دةست هصناني ئةو شتانةي كة لصيان سةندوون بة
تاقي كردنةوةي رصطةكاني تر دةست دةدةنة طؤريني هةل و مةرجةكة تا بة
تاقي كردنةوةي رصطةكاني تر دةست دةدةنة طؤريني هةل و مةرجةكة تا بة
خواستةكاني خؤيان بطةن.
ئةو لة كؤتايي دا دةلَص: بةم ثص ية ئةطةر لة سةر ئةو بأواية بين كة
لة بايةتصكدا ذنان بة جؤرصك هةل و مةرجي ئازاري جنسي ئامادة دةكةن،
دةبص ئةوة بزانين كة لة راستي دا هةر ئةو ذنانة قوربانيةكاني بص
عةدالةتي و هةلإواردن لة شوصنةكاني كاردان وة ئةطةر ضي بة
خواستةكاني خؤيان لة شوصني كاردا دةطةن دةبص بةهايةكي قورسيش بدةن
كة ماناكةي ئازاري جنسية.
مل كةض كردن بؤ داواكاري خاوةنكار يان ئيخراج؟
لةيلا.س 22 سالَ تةمةنيةتي، بةلإم لةطةلَ بابةتي ئازاري جنسي لة
شوصني كاردا بة زؤري أوبةأوي بوةتةوة. بةو جؤرةي كة خؤي دةلَص
ضووتة هةر شوصنصك كة كاري لص بكات زؤرجار لة طةلَ شصوةيةك لة
ئازاري جنسي أوبةأو بوةتةوة.
’رةوالَةتي هصمن و بالإيةكي بةرزي هةية و ئيزداوجي نةكردووة. ئةم
دةلص: 19 سالَم بوو كة بؤ يةكةم جار ضووم كار بكةم. لةو تةمةنةدا
ناسينصكي زؤرم سةبارةت بة طرفتةكاني ذنان لة شوصني كاردا نةبوو وام
دةزاني شوصني كار شوصنصكي رصك و ثصكة، بةلإم لة يةكةم ئةزمووني
كارةكةم لة طةلَ بابةتي ئازاري جنسي أوبةأو بوومةوة خاوةنكارةكةم
ثياوصكي 55 سال تةمةن بوو كة هةرلة يةكةم رؤذةكاندا بة طوص دا
هةلَدةهصنامةوة كة دةبص بة طوص بكةم يةكةم جار نةم دةزاني مةبةستي
ضي ية هةربؤة هةولَم دةدا كة ئةركةكانم باشتر بة جص بهصنم. بةلإم
بة تص ثةر بووني كات تص طةيشتم كة مةبةستي شتصكي ترة. ئاخرةكةي
راستةو خؤ ثصشنياري ثةيوةندي جنسي ثص دام. دذ كردةوةي لةيلا بةم
ثصشنيارة بة جص هصشتني شوصني كارةكةي بووة. ئةو دةلص: ئةوصم بة جص
هصشت ئيتر بة دواي بابةتةكةدا نةضومةوة. بةلإم لة دوايين رؤذةكاندا
زانيم كة زؤرصكي تر لةو ذنانة كة لةوص كاريان دةكرد ثصشنياري ئاواي
دابوو ئةوانةي كة بة قسةيان كردبوو لة سةركارةكانيان مابوونةوة و
ئةواني تر شوصني كارةكةيان بة جص هصشت. ئةم ئةزموونة بة ضةند
شصوازيتر بؤم دوثات بوونةوة. سالصك دواتر لة شوصنصكي تردا دةستم بة
كاركردن كرد. بةو ئةزمونةي كة ثصشتر هةم بوو زوو زانيم خاوةنكار
دةيهةوص ثةيوةندية ئاساييةكةمان لة سنوري خؤي تصثةرصنص. يةكةم جار
هةولَم دةدا كة كارمان بة بابةتة تايبةتيةكان نةكصشرص، بةلإم كة لة
طةل خواستة بص ثةردةكاني ئةو روبةرو بوومةوة ديسان ناضار بووم
كارةكةم جص بهصلم، ضوونكة ئةطةر وةلإمي ردةم ثص بدايةتةوة كاريشم
بكرداية كارةكةم زؤر دذوارتر و لة تاقةت بةدةر تر دةبوو.
دواي ماوةيةكي تر لةيلا رويشت بؤ دامةزراوةيةكي بارهصنان كة دو
ثياو ئةوص يان بةرصوة دةبرد، يةكصك لة ثياوةكان ئيزدواجي كردبوو،
ئةو ثياوةي كة ئيزدواجي كردبوو هةولَي دةدا وردة وردة لصك نزيك
بصتةوة و بة هةر شصوةيةك بووة مةبةستةكةي خؤصم ثص بلَص. ئةم بابةتة
تةنانةت بووة هؤي ناكؤكي نصوان ئةو وشةريكةكةي تري.
لة ئاكام دا ئةو ثياوة راستةوخؤ ثصشنياري ثةيوةندي جنسي ثص كردم و
منيش ديسانةوة ناضار بووم كارةكةم جص بهصلم.
هةلَبةت لةم نصوانةدا ديسان شتصكي تر رووي دا، دواي ئةوةمن لة
شيركةتصكي برصك طةورةدا دةستم بة كار كرد، لةوص دا يةكصكي تر لة
بةرصوة بةراني نصوةنجي شيركةت ديسانةوة ئازاري دةدام ئةم جارةيان
بة دةأبأيني نارةزايةتي من ناضار بوون ئةو ئيخراج بكةن.
راستية ناحةزةكان بؤ ئةوةي ناشكرص
نصويان لص بةرين.
ئةو بابةتانةي كة بة جؤرصك لة طةلَ ثةيوةندي جنسيةكان يةك
دةطرنةوة، لة تةواوي ولإتةكاني جيهاندا بة توندي كةم تا زؤر هةن.
كةم نين ئةو كةسانةي كة لة سةر ئةو أايةن ئةمانة راستيةكي تالَن كة
دةبص لة ثشتي ثةردةدا بمصننةوة، ضونكة باس كردن لة سةريان نةتةنيا
كصشةكة ضارةسةر ناكات، بةلَكوو دةبصتة هؤي رةواجي زؤرتري طرفتةكان
وةكوو ئازاري جنسي لة شوصني كاردا. لةوانةية لة كؤمةلَطاي ئصمةش
زالَ بووني أوانطةيةكي واية كة بة شاردنةوةي طرفتةكان كؤتايي ثص
دصت. مةيلي شاردنةوةي طرفتة تاكة كةسي و كؤمةلايةتيةكان كة بة
جؤرصك ثةيوةندي بة بابةتي جنسيةوة هةية وا باوة كة تةنانةت لة
هصندصك كات دا كةسان يان رصكخراوة دةولةتيةكان لة طةلَي
دةستةويةخةن و تةنانةت ئامارةكان و لصكؤلينةوةكاني زانستي ئةم
حةوزةية لة بةردةستي جةماوةردا نيية.
دؤكتؤر ئصقليما دةلَص: شاردنةوةي ئةم طرفتة جنيسانة لة ئصران دا
هةية. بةلإم ئةم شاردنةوةية بة هةلَة دةزانص و بة هةنطاوصك بؤ
بةرةو ثصش ضووني ئةم طرفتانة ضاولص دةكات.
بة أاي ئةو، ئازاري جنسي لة تةواوي ولإتةكاني جيهان دا تةنانةت بة
ولإتة ثصشكةوتووة كانيش، بة شصوةيةكي بةربلإو هةية بةلإم طةيشتن
بةم بابةتانة لة نصوان خةلَكي ولإتاني طةشة كراويش تا أادةيةك
شكاوة.
دؤكتؤر سةعيديش شاردنةوةي ئةو بابةتانة بة عةلاجي كارةكة نازانص،
بةلَكو يةكةم هةنطاو بؤ ضارةسةر كردني ئةم طرفتة بةوة دةزانص كة
ئةم بابةتانة لة حةوزةي تاكة كةسيةوة بطوازرصتةوة بؤ حةوزةي طشتي.
ئةو بة لصكؤلينةوةي زبان ناسي ئةم بابةتة ئاوا شي دةكاتةوة:
جياوازي ئاشكراي نصوان هةلس و كةوتي ئصمة و كؤمةلطايةكي وةكوو
ئامريكا يان ئينطليس لةوةداية كة دةتوانين بة دروستي لةو وشانةي كة
لة بابةتة جياوازةكاندا كةلَكيان لص وةردةطيرص ثةي ثص بةرين. بؤ
وصنة ماوةيةك لةمةو بةر لة دادطايي مايكصل جةكسؤن وشةيةكم بيست كة
ماناكةيم بة تةواوةتي نةدةزاني. ضاوم لة فةرهةندي لؤغةت كرد كة
ماناي ئةو وشةية و ضةن وشةي هاوماناي ئةويشم ثةيدار كرد كة
هةركامةيان ئيشارة بة ئازاري جنسي مندالإن هةية كة ئةويش وشةيةكي
ناحةزة. ئةو هةروةها دةلَص: تةواوي بابةتةكاني ثةيوةندي دار بة
بابةتي جنسي لة قسة كردن و لة فةرهةنطي ئصمةدا تابووية. لة حالصك
دا كة بؤ وصنة لة زماني ئينطليسي دا، ئةم جؤرة وشانة هاوماناي
زؤريان هةية و بة ئاساني لة قسةكردن دا بة كار دةهصنرصن. هةربؤ خؤم
كاتصك كة لة زانكؤ دةرس دةلصمةوة لة طةلَ تةرجةمةي بابةتةكان طرفتي
زؤرم بؤ دصتة ثصش. ضؤنكو ناتوانم بة راحةتي كةلَكيان لص وةربطرم
ضونكو بؤ خوصندكاراني زانكؤش حالةتي طالَتة ثص كردن و تةنانةت شةرم
هصنةرن، وةكوو ئةوة واية كة طواية بة كار هصناني ئةم وشانة غروري
خوصندكارةكان دةشكصنص بة ناضار هصندصك لةو وشانة لة تةرجةمةي
فارسيةكةيدا لا دةبةم. ئةو مامؤستايانة كة لة زانكؤكان دةرسصكي
وةكوو دةرسي تةنزيمي خانةوادة دةلصنةوة تةنانةت لة وتني بابةتة
زانستيةكان تووشي طرفت دةبن وة لصرةداية كة بة ثصويستي طواستنةوةي
برصك لة راستيةكان لة حةوزةي تاكة كةسي يةوة بؤ حةوزةي طشتي ثةي
دةبةين. ئةو هةروةها لة درصذةي قسةكاني دا دةلص: هصندصك كةس ضوونة
ناو بابةتة تايبةتيةكاني بؤ حةوزةي طشتي بة باش نازانن و لة حالصك
دا كة ضوونة ناو ئةم بابةتة بؤ حةوزةي طشتي نيشان دةري ئةوةية كة
كؤمةلَطا طرينطي بةم طرفتانة دةدات.
طواستنةوةي ئةو بابةت و طرفتانةي كة بة تابوو دادةنرصن، لة حةوزةي
تايبةتيةوة بؤ حةوزةي طشتي، ثرؤسةيةكي روبة ثصش ضوون و ئيسلاح
طرايانةية. ضوونكو بة وتةي دؤكتؤر سةعيدي تا دةرد و ئازارصك ئاشكرا
نةكرص دةرمانصكيشي بؤ نا بيندرصتةوة.
بة لإبردني ثةردة و طةلإلَة كردني بووني ئازاري جنسي لة حةوزةي
طشتي دا، خؤأسك شصوةي هةلَس و كةوتي لة طةلَ ئةو و ياساكاني
ثةيوةندي دار سةبارةت بة سزاداني تاوانباران طةلإلَة دةكرص. لة
حالصك دا كة مانةوةي بابةتةكاني لةم جؤرة لة حةوزةي تايبةتي دا
ئةواني لة دورةدةست دا هصشتووةتةوة و شاردنةوةي ئازاري جنسي لة
شوصنةكاني كاري كؤمةلطايوطي وةكوو ئصران بووة بة هصزصك بؤ طةشة و
ثةرة ثصداني ئةو بابةتانة.
لةوانةية هةربةم هؤيةشةوة بصت كة دؤكتؤر ئيقليما بة بص بووني
ئامارصكي راست لةم بوارةدا، بلإو بوونةوةي ئازاري جنسي لة
شوصنةكاني كار لة ئيران دا بة ضةند بةرابةري ولاَتة ثصشكةوتووةكان
دةزانيَ.
هؤكارةكانيش تريش دةتوانن لة سةر طةشةي طير و طرفتةكاني ثةيوةندي
دار بة بابةتة جنسيةكان كاريطةري خؤيان هةبيَ، لةوانة جيايي كضان و
كوران لة قؤناغي مندالَي دا.
بةو جؤرةي كة دوكتور ئيقليما لةم بارةوةيةوة دةدوص:لة كؤمةلَطاي
ئيمة دا كضان و كوران لة قؤناغي مندالَي دا لة يةك جيا دةكرصنةوة،
بة تص ثةر بووني كات، لة بير و زةيني ثياوان و ذناني سالَةكاني
داهاتوو ثصك هصنةري طرفتي زؤر طةورةية كة دةبصتة هؤص ئالَؤزية
جنسيةكان و لة هةلَس و كةوت دا طرفت دروست دةكات.
دوكتور سةعيدي، جطة لة بووني ئةم مةودايانة و طاريطةري ئةو لة سةر
ئالَؤزيةكاني هةلَس و كةوت كردن سةبارةت بة بابةتة جنسيةكان،
ئيشارةش بة جؤرصك(( قةيراني ثةيوةندي)) لة كؤمةلَطايةكي وةكو ئيران
دةكات.
بة راص ئةو بة قسة و باس كردن سةبارةت بة شصوةي داناني ثةيوةنديةكي
سالم لة شوصني كار دا كة دةخرصتة حةوزةي روانناسيةوة، دةتوانين
باسي ئازاري جنسي لة شوصني كار بةررةسي بكرص:لة كؤمةلَطايةكي وةكوو
كؤمةلَطاي ئيمة كة رؤذ بة رؤذ ئالَؤتر دةبيَت، ذنانصك دة دةضنة
شوصني كارةوة بة باشي نازانن كة دةبص لة شوصني كاردا ض ثةيوةندي
يةكيان لةطةلَ كةساني تر هةبص.
زؤربةي ذنان وابير دةكةنةوة كة ثةيوةندي شوصني كار لة بنةرةت دا
لةطةلَ ثةيوةندي جنسي تصكلاَوة و ضارةيةكيشيان نية.
ثياوانيش لة روانطةيةكي ترةوة بووني ثةيوةندي جنسي لة شوصني كار دا
بةشصكي ئاسايي ضاو لص دةكةن.
هةلَبةت ئةو ئةم قةيرانة تايبةت بة كؤمةلَطاي ئيران نازانص بةلَكوو
لة سةر ئةو بروايةية كة لة ولاَتة ثصشكةوتووةكانيش قةيراني
ثةيوةندي هةية و رةوانناسان هةولَيان ئةوةية بة بةرصوة بردني
كؤبونةوةي بير و را طؤرينةوةي بة كؤمةلَ كةساني نصو كؤمةلَطا هان
بدةن طرفتةكانيان سةبارةت بة ثةيوةندي يةكان باس بكةن تا جطة لة
ضارة سةر كردني ئةو طرفتانة فصري هةلَس و كةوتي طونجاويان بكةن.
قةيراني ثةيوةندي تةنيا تايبةت بة شوصنةكاني كار نية، بةلَكوو، لة
ثةيوةندي دؤستانةي لاوان لةطةلَ يةكتريش ئةم قةيرانة هةية.
لةوانةية بتوانيننيزامي ئيداري دةسةلاَت دار بة سةر شوصنةكاني كار
دا لة ثةرة ثص داني ئازاري جنسي تاوانبار بكةين.
ثصكهاتةيةك كة وةكوو ئامرازي طوشارصكي دةسةلاَت دار بة سةر
رصكخراوة دةولَةتيةكان و تايبةتيةكان بة شصوةي خؤرسك هةل و مةرجصك
دةرةخسصنص كة بؤار خؤش دةكات بؤ زؤربةي سو ئيستفادةكان لةوانة
ئازاري جنسي.
دوكتور سةعيدي دةلَص: خراث نية برصك قسة لة سةر شصوازي ثةيوةندي
رصكخراوةيي بكةين. رصكخراوة ئيداريةكان بة ثصكهاتةي يةك لة دواي
يةكي خؤيان جؤرصك نايةكساني ثصك دصنن كة لةو دا يةكصك لة خؤارةوةية
و يةكصكي تر لة سةروي ئةوداية.
هةستي رقةبةرايةتي لة نصؤ دةضص و ئةوانةي خؤارةوة ولاَم دةرةوةي
كةساني سةرةوةن. هةر ئةم شصوازي يةك لة دواي يةكة بؤاري بابةتةكاني
وةكوو ئازاري جنسي خؤش دةكةن، بةتايبةت ئةوةي كة سةبارةت بة بابةتي
ئازاري جنسي بالاَ دةستةكان بة كةلَك وةرطرتن لة هصزي كاري خؤيان،
ذصر دةستةكان ناضار دةكةن مل كةض بن و لة زؤربةي بابةتةكاني ئازار
داني جنسي لة نصو هاوريزةكان دا نية.
ئةو لة
درصذةي قسةكاني دا دةلَص: لة ولاَتة ثصشكةوتووةكان، وردة وردة
خةريكة ئالَ و طؤر بة سةر هةل و مةرجةكة دا دصت. رصكخراوةكان لة
شصوازي ئامرازي طوشار دصتة دةرص و تةخت "fiat"
دةبن.لة رصكخراوةكاني تةخت، سلسلة مةراتب دةشصوص و بةدةنةي رصكخراو
بة شصوةي بص واستة لةطةلَ سةرةتا ثةيوةندي ثةيدا دةكات و دةنطي هةر
كةس لة هةر ثلة و ثايةيك دا بصت دةبيسرص. بةلاَم لة شوصنةكاني كاري
ئيستا دا ئةطةر كةسصك ضاو لة بار و دؤخي نيزامي دةسةلاَت دار بة
سةر رصكخراوةكة دا بكات دةتوانص بة جؤرصك زؤر وصذي بكات، وةسوةسة
دةبصت و لة هصزي خؤي كةلَك وةر دةطرصت.
تةهمينةي مورادي كة ذنصكي كارمةندة ئةويش ئةم بابةتة تةئيد دةكا و
دةلَص كة لة شوصني كارةكةي ثياوان بة كةلَك وةرطرتن لة هصزي شوغلَي
خؤيان، ئةو ذنانةي كة ئاستي شوغلَي يان لة خؤارةوةية دةخةنة هةل و
مةرجصك كة ناضار بن بؤ ثاراستني بار و دؤخي شوغلَي يان و بؤ طةيشتن
بة هةل و مةرجي باشتر مل بؤ ئةو ثياوانة كةض بكةن و لة ئاكام دا
ذنان ناضار بكةن يا شوصني كارةكةيان بةجص بهصلَن يان بص دةنط بن.
دذة كردةوةي ذنان بةؤ بابةتانة ثةيوةندي بة هةل و مةرجي ذيان
لةوانة طرفتةكاني طوزةران يا تةنانةت طرفتي رؤحي و عاتفي هةية.
هةلَبةت ئةو راستيةيش هةية كة بة تةواوي ذنان بة رادةصك دةست درصذي
ناكرص. دوكتور ئيقليما لةم بارةيةوة دةلَص: لةوانةية زؤربةي ئازارة
جنسيةكان لة شوصنةكاني كار دا ئةو ذنانة بطرصتةوة كة يان شوةكانيان
مردووة يان جيا بونةتةوة ضونكة لة كؤمةلَطاي ئيمة دا ئةم توصذة لة
ذنان دةست درصذيان دةكرصتة سةر. دواتريش كضاني مؤجةرةد و ذناني
مؤتةئةهصل دةطرصتةوة.
دوكتور سةعيدي بة ثصويستي ثص راطةيشتني رةزايةتي شؤغلَي لة
شوصنةكاني كار دا، كة لةطةلَ بابةتي ئازاري جنسي ثةيوةنديان ثصكةوة
هةية، ئيشارة دةكات و دةلَص: ثص راطةيشتن بة رادةي رةزايةتي شؤغلَي
لة سالَةكاني رابردوو دا تةنيا لة ضوار ضصوةي بابةتة مالَي و
حقؤقيةكان رووي داو، لة حالَصك دا كة لة ئولطوة ثصشكةوتووةكاني
رصكخراوةي هةولَ دةدرص رةزامةندي شؤغلَي نة تةنيا لة ضوار ضصوةي
رادةي حةقدةست بةلَكوو لة بؤراي ثصك هصناني ئةمنيةت و هةستي
رقةبةرايةتي وة هةروةها هةل و مةرجي طونجاو لة شوصني كار دابين
بكرص.
باشترين رصطا ضارة ضية؟
بص شك خةبات لةطةلَ بلاَو بونةوةي ئازاري جنسي لة شوصنةكاني كار دا
ثصويستي بة تص ثةر بووني كات و ئالَ و طؤري بنةماي كولتوري لة بير
و بؤضوني كؤمةلَطا دا هةية.
دوكتور
ئيقليما ئازاري جنسي لة شوصني كار دا بةرهةمي فةقري فةرهةنطي و
ثةيوةندي نادروستي ذن وثياو لة كؤمةلَطا دا دةزانص كة بةشصكي
سةرضاوة طرتووة لة جيا كردنةوةي جنسي لة مندالَيةوة تا كاتي طةوةرة
بوون. ئيقليما ضارةي ئةم كارة لة ماوةيةكي كورت دا لة بةين ضووني
طرفتي بصكاري و رةخساندني هةلي شؤغلَي زؤرتر و داني يارمةتي خةرج و
مةخارجي بصكاران دةزانص.
بة أاي ئةو ئةطةر هةلي شوغلي بة أادةي ثصويست هةبص، ئيتر ثصويست ني
ية ذنان بؤ ثاراستني شؤغلصك كة بة دذواري طيريان كةوتووة مل كةض
كةن بؤ & |